Avrupa Komisyonu, kimyasalların güvenlik değerlendirmesinde hayvan testlerini aşamalı olarak kaldırmayı hedefleyen yeni bir yol haritası yayımladı. Bu planın merkezinde, hayvan kullanılmadan risk analizi yapan ASPA (Alternative Safety Profiling Algorithm) iş akışı bulunuyor. ASPA, yeni yaklaşım metodolojileri (NAM) ve insan odaklı verileri birleştirerek düzenleyicilere şeffaf bir değerlendirme sunmayı amaçlıyor.
ASPA, yaklaşık 55 değerlendirme unsurundan oluşan modüler bir yapı sunuyor ve Fraunhofer ITEM’ın geliştirdiği inhalasyon odaklı PBK (physiologically based kinetic) modelleriyle destekleniyor. Bu bilgisayar tabanlı modeller, kimyasalların solunum yoluyla vücuda alınıp dağılıp metabolize edilmesini matematiksel olarak tahmin ediyor. İş akışı, karar aşamalarını ve belirsizlikleri belgeleyen ASPA‑assist yazılımı aracılığıyla adım adım yönlendiriliyor.
Yöntemin düzenleyici kabulü hâlâ belirsizliğini koruyor; model doğrulaması ve standartlaştırma süreçleri tamamlanmadan geniş çapta uygulanması zor. Araştırmacılar, OECD IATA vaka çalışmalarıyla ASPA’nın pratikteki performansını test ederken, AB’nin hedefi hayvan testlerine ani bir yasak getirmek değil, kademeli bir geçişi koordine etmek.
