Max Planck Enstitüsü ve Oxford Üniversitesi araştırmacıları, mekanik gerilim uygulayarak başlangıçta elimsiz (achiral) kristallerde sol ya da sağ el özelliği (kiralite) oluşturabildiklerini Nature dergisinde yayımladı.

Uygulanan gerilim türü el yönünü belirliyor: çekme gerilimi bir el, sıkıştırma gerilimi ise ters el oluşturuyor; ayrıca gerilimin kristal eksenine göre yönü de farklı bir el seçimini sağlıyor. Oluşan kiralite, optik aktivite ölçümüyle tespit edildi ve gerilimin kaldırılmasıyla geri dönebiliyor.

Bu “piezochiral” etkisinin gerçekleşebilmesi kristal simetrisine bağlı; araştırmacılar bu koşulları tanımlayan bir teorik çerçeve ve açık erişimli bir aday malzeme veri tabanı sundu. Uygulama alanları hâlâ araştırma aşamasında, çünkü hangi malzemelerin bu etkiyi göstereceği ve pratik cihazlara nasıl entegre edileceği henüz netleşmedi.